Haaptmenü opmaachen
Walferdange, Grünewald, Raschpëtzer (101).jpg
Vue an de Pëtz -4 vum Raschpëtzer-Qanat

D'Raschpëtzer am Gréngewald an der Gemeng Walfer sinn en ënnerierdeschen Aqueducsystem, dee fir d'Waasserversuergung vun der Réimervilla zu Helsem benotzt gouf. Se gi bis déif an de Stafelter eran. D'Raschpëtzer, déi enger Technik entspriechen („Qanat “oder „Karez“), déi d'Réimer am Orient (Persien) kennegeléiert haten, goufen ëm 130 n. Chr. gebaut an op d' mannst bis ëm 267 n. Chr. ënnerhalen[1][2].

D'Anlag vun de Raschpëtzer ass imposant absënns duerch hir Dimensiounen, mat enger geschater Gesamtlängt vu ronn 600 m., wouvun der zur Zäit 340 m. sécher erfuerscht sinn, a virun allem hirer Déift vu bis zu 36 m. ënner der Äerduewerfläch. Besonnesch d'Déift charakteriséiert d'Anlag a mécht se an hirer Aart eenzegaarteg, well ähnlech Qanaten aus réimescher Zäit zu Lëtzebuerg (Näerzeng, Éimereng, Fréiseng) an am Tréierer Raum (Tréier, Pölich, Talling....) allkéiers nëmmen tëscht 6 an12 m déif waren.

D'Raschpëtzer bestinn aus bis ewell 13 bekannte vertikale Schächt, déi ënnereneen duerch en horizontalen Tunnel verbonne sinn (mat enger klenger Pente, fir datt d'Waasser lafe kann).

Inhaltsverzeechnes

Technesch DonnéeënÄnneren

Allgemeng DonnéeënÄnneren

  • Gesamtlängt vum Tunnel: 600 m geschat, 340 m sécher erfuerscht;
  • Zuel vun de vertikale Schächt: 20 bis 25 geschat, 13 bekannt;
  • gréisst Déift vum Schacht: 36 m;
  • Distanz tëscht den eenzele Schächt : variabel tëscht 10 a 35 m.;
  • Héicht vum Tunnel: variabel tëscht 0,40 m. an 2,30 m.;
  • kumuléiert Héicht vun deene bis elo bekannte vertikale Schächt: 350 m.;
  • beweegt Äerdmassen aus de vertikale Schächt: 550 m³ geschat, 300 m³ zur Zäit erfuerscht;
  • beweegt Äerdmassen aus dem horizontal Tunnel : 1700 m³ total geschat, 700 m³ zur Zäit erfuerscht;
  • gefaast a gefërdert Waasserquantitéit : 180 m³ pro Dag.

Déi eenzel PëtzerÄnneren

Pëtz Déift (m) Distanz bis bei

den nächste Pëtz (m)

Koordinaten Bemierkung Foto
9 26,0 49° 39’ 57.5’’ N
06° 09’ 07.5’’ O
 
8 18,3 20,5 49° 39’ 57.5’’ N
06° 09’ 05.5’’ O
 
7 20,5 17,5 49° 39’ 58.0’’ N
06° 09’ 06.9’’ O
 
6 26,0 49° 39’ 57.9’’ N
06° 09’ 05.5’’ O
 
5 35,0 35,0 49° 39’ 58.0’’ N
06° 09’ 03.1’’ O
 
4 36,0 31,5 49° 39’ 57.6’’ N
06° 09’ 02.9’’ O
Pëtz nach original zougeschott  
3 27,5 49° 39’ 57.4’’ N
06° 08’ 59.9’’ O
Pëtz nach original zougeschott
2 36,0 16,0 49° 39’ 57.6’’ N
06° 09’ 01.9’’ O
Pëtz nach original zougeschott  
1 30,4 15,0 49° 39’ 57.7’’ N
06° 08’ 58.5’’ O
 
0 21,0 20,0 49° 39’ 57.9’’ N
06° 08’ 57.6’’ O
Pëtz nach original zougeschott  
-1 19,0 57,0 49° 39’ 57.7’’ N
06° 08’ 56.6’’ O
Pëtz nach original zougeschott  
-2 Pëtz nach net entdeckt
-3 Pëtz nach net entdeckt
-4 12,0 49° 39’ 59.1’’ N
06° 08’ 54.2’’ O
Pëtz mat Ofzweigung  
-5 10,0 49° 39’ 59.1’’ N
06° 08’ 54.2’’ O
 
-5A 8,0 49° 39’ 59.2’’ N
06° 08’ 52.3’’ O
Niewenanlag  
-7A 6,0 49° 39’ 59.2’’ N
06° 08’ 52.8’’ O
Fallschacht; Niewenanlag  

VisittenÄnneren

 
Waasserausfloss um Enn vum fréieren Niewekanal.

Am Dezember 1998 ass de Pëtz -5 bei archeologeschen Aarbechten entdeckt ginn an am Abrëll 1999 gouf eng 17 m. laang Galerie gebaut, duerch déi een an e Visiteursraum kënnt, deen an enger Déift vun 10 m. beim Pëtz -5 amenagéiert gouf. Op Ufro[3] oder zu festgeluechten Zäiten kann d'Galerie besicht ginn.

Am Joer 2000 gouf um Enn vum fréieren Niewekanal, op enger Héicht vun 355,2 m iwwer NN, e Waasserausfloss gebaut, fir den Opbau vum réimesche Kanal ze weisen, sou wéi e bannen am Bierg, op enger Längt vun са 600 m. besteet: dréche gebaut Säitewänn, stenge Placke fir de Kanal zou ze decke mat Kräsi driwwer. Déi ongeféier 70 m³ Waasser déi hei am Dag eraus lafen, fléisse fir d'éischt an eng Zort Baseng (op 348 m iwwer NN), ier se da biergof an d'Uelzecht fléissen.

AusgruewungenÄnneren

Am Joer 1990 ass um Fouss vum Sonnebierg zu Helsem, bei Bauaarbechte vun engem Lotissement, eng Réimervilla entdeckt an tëscht 1990 an 1994 vum Service archéologique vum Nationalmusée fir Geschicht a Konscht (MNHA) ënnersicht ginn.

  Méi Informatioun doriwwer am Artikel: Réimesch Villa Helsem

Déi Entdeckung huet dozou bäigedroen den Zweck vun de Raschpëtzer als Deel vum Drénkwaasserversuergungssystem vun der Villa z'erklären.

LiteraturÄnneren

  • Konen, Jérôme, 2011. Raschpëtzer - Dem Mythos auf der Spur. Éditions Schortgen, 160 S., ISBN 978-2-87953-125-0
  • Kohl, Nicolas, 2011. Vor 25 Jahren - am 3. Oktober 1986 - wurde der "Walferdinger Raschpëtzer-Qanat" entdeckt. Erausgi vum Auteur. Dréckerei Reka Ehlerange, 73 S. ISBN 978-2-87996-551-2
  • Groupe spéléologique luxembourgeois, 2009, Höhlen - Luxemburgs geheimnisvolle Unterwelt, Éditions Schortgen. 160 S. (mat Fotoe vum Jérôme Konen), ISBN 978-2-87953-078-9, S. 120-139: Nicole Droessaert, Sonja Faber & Guy Waringo: Das Geheimnis der Raschpëtzer
  • Kayser, P., G. Waringo, 2002. L'aqueduc souterrain des Raschpëtzer, un monument antique de l'art de l'ingénieur au Luxembourg. Walferdange, Administration communale. Imprimerie Saint-Paul.
  • Kies, A., 1995. Radonmessungen in den Raschpëtzer. ‘Raschpëtzer’ die Ausgrabungschronik der Jahre 1991-1995. Walferdingen: Syndicat d'initiative et de tourisme, S. 213-219.

Um SpaweckÄnneren

Referenzen an NottenÄnneren

  1. Deen Zäitpunkt gouf zu Tréier mat enger dendrochronologescher Analys vum Eechenholz dat fir d'Verfëlle vum Pëtz 8 benotzt gouf, grad ewéi duerch Oflagerunge vun de Sedimenter um Enn vum Tunnel bestëmmt.
  2. Quell: Kayser, P., G. Waringo, 2002. L'aqueduc souterrain des Raschpëtzer... an der Literatur.
  3. beim Syndicat d'initiative et de tourisme de la commune de Walferdange